Quán nước chè Hà Nội – Xưa và Nay

Khắp đường phố Hà Nội, đâu cũng thấy quán nước vỉa hè. Quán nước hay còn gọi quán chè chén có vị trí đặc biệt trong nét sinh hoạt của người Thủ đô xưa và nay.

Từ những quán nước xưa …

Thời kỳ trước chiến tranh, quán nước được nhắc đến nơi phố phường như một nơi tụ họp của những người dân làm nghề kéo xe, đạp xích lô hoặc khách qua đường. Quán nước chỉ có trà mạn, nước vối, ít thuốc lào, vài ba thứ bánh lá như bánh nếp, bánh tẻ hoặc ít kẹo bột, kẹo dồi chó.

Một quán nước thời xưa

Ở Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố, thị xã lác đác có vài quán nước ở cửa chợ, nhà ga, bến xe hoặc các ngã tư lớn. Bắt đầu từ năm 1966 quán nước mở ra la liệt khắp mọi nơi. Ngồi quán nước đã trở thành thói quen của cán bộ, công nhân, học sinh, sinh viên.

Một thời gian, các cơ quan, xí nghiệp, trường học sơ tán về nông thôn, những quán nước mô hình ở thành phố cũng theo về. Ở thành phố, quán nước chỉ là túp lều lợp giấy dầu. Về nông thôn, quán được lợp rơm rạ.

Khách là những người lao động bình thường

Đồ nghề trong quán hồi đó thường có: một bếp dầu, 2 hoặc 3 cái phích, 2 chiếc ấm sành loại 1 lít ủ trong thùng gỗ hoặc thúng đã chèn chặt rơm, lá chuối hoặc rẻ rách. Trên một cái bàn bày mấy lọ kẹo như thời sơ khai quán nước vẫn có, chỉ có điều kẹo đã được gói trong giấy bóng để bảo quản lâu hơn. Bàn có thuốc lá (Tam Đảo, Điện Biên, Trường Sơn, thuốc lá cuốn).

Ông nội tôi kể, ra Hà Nội thời đó uống nước chè khoảng 5 xu một chén ở các quán nước như vậy.

Nhiều quán bán thêm rượu “quốc lủi” (rượu nấu lậu, bán lậu), giá 2 hào/1 chén, có thể nhắm với lạc rang đong bằng chén con (50ml) với giá 1 hào. Có cả những loại bánh như bánh trưng, bánh giò, bánh tẻ. Quán có những ghế băng cho khách ngồi.

…đến những quán nước ngày nay

Theo thống kê, năm 1971 Hà Nội có 7.000 quán nước loại này. Trước chỉ những người ngoài 50 tuổi mới đi bán nước vỉa hè. Sau đó có rất nhiều phụ nữ trẻ đã bỏ công việc đi bán nước và làm giàu từ những quán nước lụp xụp như thế.

Ghé quán nước cạnh trường Đại học Thủy Lợi lúc hơn 8h sáng một ngày cuối tháng 7 để xem mọi người buôn chuyện. Những bác xe ôm ngồi đó từ lúc mới dọn hàng; những công nhân xây dựng mặc quần áo bảo hộ, những nhân viên của một số doanh nghiệp gần đó… đang ngồi uống chén trà sau khi vừa đi ăn sáng về. Cách sinh hoạt này cũng không khác gì ngày xưa là mấy.

Ngày xưa các cụ buôn từ những chuyện nhỏ của gia đình đến chuyện xí nghiệp, quốc gia, đại sự ở quán nước. Giờ mọi người cũng buôn đủ thứ chuyện: chuyện giáo dục, chuyện đi đường của các bác xe ôm, chuyện tán ngẫu về gia đình, chuyện Trường Sa, chuyện kiếm tiền, chuyện khủng hoảng, chuyện bóng đá, chuyện bảo hiểm xe máy, chuyện tiền lương… Mỗi người góp một chuyện.

Nơi buôn chuyện và đổi tiền lẻ

Tính tất cả những quán nước lớn bé vỉa hè, Hà Nội bây giờ có đến trên 10.000 quán. Con số này tăng lên hàng tháng, hàng năm vì bán nước vỉa hè lãi rất lớn. Người ta có thể xây nhà nhờ vào một quán nước như thế.

Những quán nước vẫn giữ đặc điểm chung: di động và của các quán trà chát là di động và được dựng rất sơ sài: di động tuềnh toàng. Bây giờ người ta làm mái hiên di động hoặc một cái dù lớn. Ghế nhựa loại nhỏ thay ghế băng kê quanh một cái bàn. Trên bàn thay kẹo bột, kẹo dồi, kẹo cao su…. Những loại thuốc lá phổ biến ở đây là Vinataba, Thăng Long mềm. Người chủ quán vẫn giữ vị trí trung tâm với tích trà (hoặc ca nhựa) ủ nóng, bình đá. Yhi thoảng có quán được trang bị một cái điếu cày.

Quán rất di động và sơ sài

Những quán nước vỉa hè từ lâu đã trở thành một sinh hoạt văn hóa đặc trưng của Hà Nội. Đến Sài Gòn, bạn không thể không đến những quán café vỉa hè với giá bình dân từ 5.000 – 10.000 đồng/cốc. Còn đến Hà Nội, bạn cũng sẽ phải ghé quán nước vỉa hè nào đó uống cốc trà đá, nhân trần 2.000 – 3.000 đồng/cốc để thưởng thức những dư âm, dư vị cuộc sống thường nhật của Thủ đô

Advertisements

About To Lich's Blog

THƯỢNG VÀNG - HẠ CÁM!
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s